Slovo do “nezapadenciv”
Brattja j sestry zi Sxodu ta Pivdnju! Vže davno nastav czas nam pogovoryty vidverto. Bo, žyvuczy u nibyto odnij kraїni, my naspravdi vže davno žyvemo u dvox riznyx – nexaj na razi j virtualjnyx – utvorennjax. Može, davajte sprobuєmo poczaty rozmovu vreszti reszt – bez isteryky j slyny na vustax? Bude, zvisna ricz, važko, pro ce navitj ne dyskutuєtjsja – varto lysze zajty na budj-jaký ukraїnsjký forum, de isnujutj temy pro Sxid ta Zaxid. Odna ricz, šo ob’єdnuє usi ci forumy – straszenno vysoký gradus nakalu prystrastej.
Nam czasom važko vyznaczytysja, u jakij same kraїni zyvete vy. Ta j navrjad czy nam treba ce robyty. My lysze znaєmo (abo prynajmni pidsvidomo rozumiєmo), šo u takij kraїni nam žyty ne duže xoczetjsja. Tocznisze, duže ne xoczetjsja.
V nas nemaє do vas žodnoї nenavysti. Spodivaєmosja, ce vzaєmno. My zalyszaєmosja odnym narodom, ale nastaє moment, koly cinnosty, spoviduvani okremymy czastynamy odnogo narodu, uvixodjatj u kryczuše protyriczczja odne z odnym. U cej moment neobxidno zbyratysja razom j govoryty. Vidverto, niczogo ne zamovczujuczy.
Riznycja naszyx cinnostej, popry rozpovsjudžene ujavlennja, ne vyznaczaєtjsja stavlennjam do NATO: bagato xto z nas u Zaxidnij Ukraїni є pryxyljnykom nejtralitetu j nevxodžennja do žodnyx vijsjkovyx blokiv. Cja riznycja ležytj znaczno glybsze, na rivni usvidomlennja roli osobystosty u suspiljstvi, vidnosyn osobystosty z deržavoju, ekonomicznyx vidnosyn u suspiljstvi ta, zresztoju, movno-kuljturnoї samoidentyfikaciї.
Tut nixto nikogo ni u czomu ne zvynuvaczuvatyme. Bo vzaєmni zvynuvaczennja u naszomu vypadku czasto є vyjavom elementarnoї nepovagy do prava blyznjogo na samovyznaczennja. Persz za vse – movno-kuljturne.
Vasze nevid’єmne pravo – myslyty j rozmovljaty ridnoju vam movoju. Rosijsjkoju movoju.
Vasze nevid’єmne pravo – vymagaty deržavnogo statusu dlja rosijsjkoї movy j sposterigaty, jak ostatoczno zanepadaє u vaszomu kraї mova ukraїnsjka. Tiljky, budj-laska, ne kazitj, šo ce ne tak – budjmo vidvertymy do kincja, dobre?
Vasze nevid’єmne pravo – pragnuty buty “razom z Rosiєju”, xocza, pidozrjuєmo, vy j sami ne do kincja rozumiєte, šo same maєte na uvazi, govorjaczy ce.
Vasze nevid’єmne pravo – nadali pyszatysja vaszymy gigantamy industriї, gordo zajavljaty, šo my sydymo v vas na szyї j u vypadku vidokremlennja dovgo ne protjagnemo bez vaszoї promyslovosty.
Vy maєte se bezlicz inszyx prav, zapereczuvaty jaki (tak, jak ce robytj kyїvsjka vlada) – prosto bezgluzdo, bo vy є gromadjanamy naszoї poky šo єdynoї kraїny.
Problema lysze u tim, šo my tak samo maєmo prava j xoczemo ci prava realizuvaty.
My ne xoczemo vidstoroneno sposterigaty za metodycznym znyšennjam naszoї movy u naszij vlasnij kraїni. My ne maєmo žodnogo sumnivu, šo budj-jaký pidsylený status rosijsjkoї pryzvede do povnogo zanepadu ukraїnsjkoї navitj tut, “na Zaxodi”. Nam ne treba daleko xodyty za prykladom, varto lysze pozyrnuty na susidnju Bilorusj.
My ne rozumiєmo vas, koly vy stverdžuєte, šo ukraїnsjku kuljturu možna tvoryty ne lysze ukraїnsjkoju movoju. Ridni naszi, ta koly vy govoryte ote “ne lysze ukraїnsjkoju”, my ž usi czudovo rozumiєmo, pro jaku movu jdetjsja! Xto tam u vas jaskravý predstavnyk tiєї, jak vy kažete, “ukrAinskoj” kuljtury? Usiljaki Jany Tabacznyky? Czy, može, Via-Gra?
My ne xoczemo buty “razom z Rosiєju” u tomu sensi, u jakomu ce proponuєte vy. My niczogo ne maєmo proty togo, šob buty razom z Rosiєju u єdynij Europi – jakšo Rosija koly-nebudj stane її czastynoju. Ale buty “razom” z Rosiєju u budj-yaký inszý sposib – i tut my z vamy vže navczeni-perenavczeni istoriєju – kosztuє zanadto dorogo. My prosto ne možemo cjogo sobi dozvolyty. Czy možete ce dozvolyty sobi vy? Nexaj ce bude vaszym suverennym riszennjam.
My toczno znaєmo, šo xoczemo viljnoї ekonomiky z prozorymy j zrozymilymy pravylamy gry. Šo, krim inszogo, oznaczatyme povný kaput deržavnym dotacijam, deržavnomu vtruczannju u pryvatný biznes, bakrutstvo zbytkovyx pidpryєmstv ta skasuvannja statusu deržavy jak garanta socialjnyx ta materialjnyx blag ta piljg. Czy xoczete cjogo ž samogo vy? My ne vpevneni. V nas se žyva pam’jatj pro pryvatnogo gospodarja – v vas їj prosto nemaє zvidky uzjatysja.
To šo ž nam robyty? Nadali žyty – czy namagatysja spivisnuvaty – u odnij kraїni? Zadlja czogo? Jakij meti ce sluguvatyme? Davajte ne budemo strausamy, šo xovajutj golovu u pisok, ta gadaty, šo uce ce mynetjsja samo soboju. Bo be mynetjsja.
Moze, czesnisze bulo b myrno ta cyvilozovano rozijtysja? Potim my їzdytemo odne do odnogo u gosti j znatymemo, šo i my, i vy šaslyvi – kožen po-svoєmu.
